Burdasınız: Bikifi > Lise Ders Notları > Kimya Ders Notları > Alkinlerin Elde Edilme Yolları

Alkinlerin Elde Edilme Yolları

Alkinler; alkanlardan ya da alkenlerden hidrojen çekilerek, di-halojenürlerin kuvvetli bazlarla ayrışma tepkimelerinden, alkinlerin metal tuzları alkil halojenürle tepkimesinden, petrolden kraking yöntemiyle ve kalsiyum karbürün suyla tepkimesiyle olmak üzere 5 farklı şekilde elde edilebilir.

I) Kalsiyum Karbürün (Karpit – CaC2) Suyla Tepkimesi

Kok kömürüyle (C) kirecin (CaO) endüstriyel fırınlarda 3000°C sıcaklıkta ısıtılmasıyla kalsiyum karbür yani CaC2 oluşur. Kalsiyum karbüre karpit de denilmektedir.

Karpitin suyla oluşan tepkimesi sonucu asetilen gazı (C2H2) meydana gelir.

II) Petrolden Kraking İşlemi

Kraking kelimesinin kelime anlamı “çatlama” veya “çatlatma”dır. Kelime anlamından da anlaşılabileceği gibi büyük yapıları parçalama işlemi olarak basite indirgeyebiliriz. Çok karbonlu hidrokarbonların yüksek basınç ve sıcaklık altında katalizörlerin etkisinde tepkimeye sokularak daha küçük karbonlu alkan, alken veya alkin oluşmasını sağlar.

III) Doymuş Hidrokarbonlardan H2 Çekilerek Alkin Elde Edilmesi

Alkanların ve alkenlerin yapısında bulunan fazla (alkinlere göre) hidrojen atomlarının uygun koşullarda tepkimeye sokulup ortamdan uzaklaştırılması sonucu alkinler elde edilir.

IV) Di-Halojenürlerin Kuvvetli Bazlarla Tepkimesinden Alkin Eldesi

Komşu iki karbondaki iki tane halojen atomu içeren alkil halojenürden kuvvetli bazik ortamda (genellikle KOH ortamında) ayrılma (eliminasyon) tepkimesinden alkin elde edilir.

Aynı durum 1,1 di-halojenür ve 2-2 gibi aynı karbona 2 halojen bağlanan di-halojenürlerde de gözlemlenmektedir.

V) Alkinlerin Metal Tuzlarıyla Alkil Halojenürle Tepkimesinden Alkin Eldesi

Alkin+metal tuzları ile alkil halojenür uygun şartlarda tepkimeye girerlerse alkin elde edilebilmektedir.

Konu Anlatımı

Karşılaştırma

Diğer

Terimler

Bu yazı bikifi.com adresinden yazdırılmıştır. Sitemizdeki taban puan ve başarı sıralamaları bilgileri ÖSYM verileri kullanılarak tarafımızca derlenmiştir. Tercih yaparken ilgili kılavuzları incelemeniz tavsiye edilir.