Hidrokarbonlar

📅 23 Haziran 2018|14 Eylül 2022
Güncel
Hidrokarbonlar

Konu Özeti

Genel olarak yapılarında "C (karbon)" ve "H (hidrojen)" içeren organik bileşiklere Hidrokarbonlar denilmektedir. Hidrokarbonlar 'Alifatik' ve 'Aromatik' olmak üzere iki gruba ayrılmaktadırlar.

Bu konuda
  • Hidrokarbon kavramını ve türlerini
  • Alifatik ve aromatik hidrokarbonları
öğreneceksiniz.

Hidrokarbonlar günlük yaşamımızda kullandığımız birçok maddenin yapısında bulunmaktadır. Araçlarımızda kullandığımız petrol türevlerinde, evlerimizde kullandığımız doğal gazın yapısının yarısından fazlasında, birçok plastik malzemenin yapısında bulunmaktadır.

Hidrokarbonların en küçük üyesi olan metana yalnızca Dünya’da değil evrenin birçok yerinde rastlanmaktadır. Uranüs’ün en büyük uydusu ve “insanoğlunun yaşamını sürdürebileceği en önemli ikinci yer” olarak da adlandırılan soğuk cennet, Titan’ın yüzeyinde sıvı halde metan denizi bulunmaktadır. Bu da metanın ve hidrokarbonların Dünya dışında bulunmasını ve kozmik kökenli olduklarını kanıtlamaya yetecek bir bilgidir.

Organik bileşiklerde C ve H atomlarının yanı sıra O, N, S, F, Cl, Br vb. atomlar da bulunabilir. Yapısında bu atomlardan en az birini bulunduran organik bileşiklere ise heteroatomlu bileşik denir. HCOOH, CH3OH, CH3Cl, C2H4O2, CH3CHO, CH3NH2 bileşikleri örnek verilebilir.

Genel olarak yapılarında “C (karbon)” ve “H (hidrojen)” içeren organik bileşiklere Hidrokarbonlar denilmektedir. Hidrokarbonlar ‘Alifatik’ ve ‘Aromatik’ olmak üzere iki gruba ayrılmaktadırlar. Alifatik hidrokarbonlar ise doymuş ve doymamış olmak üzere ikiye ayrılır.

Yapısında pi bağı bulundurmayan hidrokarbonlara doymuş hidrokarbon, yapısında pi bağı bulunduran hidrokarbonlara ise doymamış hidrokarbon denir. Hidrokarbonların sınıflandırılması aşağıda gösterilmiştir.

Hidrokarbonların sınıflandırılması

📚 Ek Not: Alifatik Hidrokarbonlar

Aynı özellikleri taşıyan ve yapısal olarak birbirine benzeyen yapılar içerirler. Alifatik hidrokarbonlar yapılarında basit karbon-hidrojen bağları içerirler.

  • Doymuş hidrokarbonlar: Yapılarındaki karbon atomu  veya atomları; diğer moleküllerle yalnızca tekli bağ yapmaktadır.

Alkanlar: Parafinler da adlandırılırlar. CnH2n+2 şeklinde formüle edilirler.

  • Doymamış hidrokarbonlar: Yapılarındaki karbon atomu veya atomları; diğer moleküllerle çiftli ya da üçlü bağ yapmaktadırlar.

Alkenler: Olefinler olarak da adlandırılmaktadır. Karbon atomları arasında çift bağ vardır. CnH2n olarak formüle edilmektedirler. Yağ oluşturmakta kullanılırlar.

Alkinler: Karbon atomları arasında üçlü bağ bulunduran doymamış hidrokarbonlardır.
CnH2n-2 şeklinde formüle edilirler.

📚 Ek Not: Aromatik Hidrokarbonlar

Aromatik bileşikler organik kimyada çok geç keşfedilmiştir. Aromatik bileşikler düşük C/H oranına sahip ve hoş kokulu bileşiklerdir. Adlarını hoş kokuya sahip olmalarından gelmektedir (Yunancada aroma hoş koku anlamına gelmektedir). Aromatik bileşikler halkalı yapıdadır ve bağlar tek-çift olmak üzere sırasıyla dizilmiştir.

Aromatik bileşikler, gündelik hayatımızda baharatların ve birçok bitkinin yapısında bulunmakta ve hoş koku sağlamaktadırlar. Halkalı yapıda olan ve halkalı yapıda “konjuge çift bağlar” bulunduran yapılara aromatik hidrokarbonlar veya başka bir deyişle “arenler“denilmektedir. ( Konjuge çift bağlar bir molekülde çift bağını tekli bağın takip etmesidir.)

Aromatik Hidrokarbonlar - Konjuge bağ ve aynı zamanda aromatik bir molekül olan Benzen
Konjuge bağ ve aynı zamanda aromatik bir molekül olan Benzen

Aromatik bileşiklerin en küçük üyesi benzendir. Benzen ile ilgili detaylı içerik için tıklayınız.

Konuyla İlgili Bir Video

İnstagramdan Bikifi'yi Takip Et
Benzer İçerikler
Organik Kimya Hidrokarbonlar Detaylı Özet
Güncel
Kimya

Organik Kimya Hidrokarbonlar Detaylı Özet

İçeriğe Git
Organik Kimya Fonksiyonel Gruplar Detaylı Özet
Güncel
Kimya

Organik Kimya Fonksiyonel Gruplar Detaylı Özet

İçeriğe Git
Hidrokarbonlar: Alkanlar (Parafinler)
Güncel
Kimya

Hidrokarbonlar: Alkanlar (Parafinler)

İçeriğe Git
Karboksilik Asitler
Güncel
Kimya

Karboksilik Asitler

İçeriğe Git
Aromatik Bileşikler – Benzen ve Benzen Türevleri
Güncel
Kimya

Aromatik Bileşikler – Benzen ve Benzen Türevleri

İçeriğe Git
Anorganik ve Organik Bileşikler
Güncel
Kimya

Anorganik ve Organik Bileşikler

İçeriğe Git
Copyright © 2022 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo