1. Bikifi
  2. Lise Ders Notları
  3. Kimya Ders Notları
  4. Alkenlerin Elde Edilme Yolları

Alkenlerin Elde Edilme Yolları

Alkenler 4 şekilde elde edilir; alkollerden su ayrılması, alkin halojenürlerden hidrojen halojenür ayrılması, alkinlere hidrojen katılması ve dihalojenürlerden halojen çekilmesi.

A) Alkollerden Su Ayrılması (Dehidratasyon)

Alkil grubuna -OH iyonunun bağlanması sonucu oluşan bileşiklere alkol denir. Asidik ortamda bir alkol molekülünden bir su molekülü ayrılmasıyla alken oluşmaktadır. Tepkimelerde genellikle sülfürik asit (H2SO4) kullanılır.

Bu tepkimeler ayrılma (eliminasyon) tepkimeleri olarak bilinir ve zaitsev” kuralına göre gerçekleşmektedir. Peki nedir bu Zaitsev kuralı? Basit olarak anlatmak istersek; en kararlı alkeni verecek şekilde gerçekleşen eliminasyon tepkimeleridir. Zaitsev kuralına göre eliminasyon tepkimelerinde bileşikten hidroksil ayrılırken bu grubun bağlı olduğu karbon atomuna komşu olan karbon atomlarından hidrojeni az olandan da hidrojen atomu ayrılmaktadır.

B) Alkil Halojenürlerden Hidrojen Halojenür Ayrılması (Dehidrohalojenasyon)

Alkil halojenürler, potasyum hidroksitin (KOH) alkoldeki çözeltisi ile reaksiyona sokulursa alken elde edilebilmektedir. Bu olaraya “dehidrohalojenasyon” denilmektedir.

Dehidrohalojenasyon

C) Alkinlere Hidrojen Katılması

Alkinlere Lindlar katalizörü kullanılarak Hidrojen katılırsa “alken” elde edilir.

D) Dihalojenürlerden Halojen Çekilmesi

Komşu alkil halojenürlerin çinko tozu katalizörlüğünde ısıtılmasından alkenler elde edilir.

Yayınlanma tarihi: 28 Haziran 2018
Son güncellenme tarihi: 17 Nisan 2020