Burdasınız: Bikifi > Lise Ders Notları > Kimya Ders Notları > Katı Türleri

Katı Türleri

Maddeler katı, sıvı, gaz ve plazma hallerinden birinde bulunabilirler. Maddeler arasında en düzenli hale sahip olan ise katılardır. Katı maddeleri oluşturan kimyasal yapıları (atom, iyon veya moleküller) düzenli bir şekilde yerleşmiştir.

Tüm maddeler, yeteri kadar soğutulduğunda katıya dönüşür. Oluşan katıların özellikleri, katıyı oluşturan atom, iyon veya molekülleri bir arada tutan kuvvetlere bağlıdır.

Katıların yapısını incelediğimizde görünüş ve özellik açısından farklı katı türleri olduğunu gözlemleriz. Bazı katılar serttir ve elektriği iletir, bazıları yumuşak ve istenilen şekli alabilen katılardır, bazıları elektriği iletmez. Katılar amor katılar ve kristal katılar olmak üzere 2 ana başlık altında incelenebilir.


1) Amorf Katılar

  • Amorf katıyı oluşturan tanecikler gelişi güzel ve düzensiz bir şekilde istiflenmiştir. Bu nedenle dışarıdan biçimlendirilmedikçe amorf katıların belirli bir şekli yoktur.
  • Cam, lastik, mumlar, tereyağı örnek olarak verilebilir
  • Amorf katıların belirli bir erime veya donma noktası yoktur.
  • Amorf katılar ısıtıldıkça belirli bir sıcaklıkta yumuşar, belirli bir sıcaklıkta da akışkanlık kazanırlar. Bu şekilde ısıtılarak şekillendirilebilirler.
  • Amorf katının yumuşamaya başladığı sıcaklığa camsı geçiş sıcaklığı denir.

2) Kristal Katılar

  • Kristal katıların belirli bir erime ve donma noktası vardır.
  • Kristal katıyı oluşturan tanecikler düzenli bir şekilde istiflenmiştir. Bu yüzden belirli bir şekilleri vardır.
  • Genellikle yüzeyleri düz ve geometrik şekillerden meydana gelir.
  • Doğada altın, sodyum klorür ve elmas gibi kristal yapılı katılara örnek verilebilir.
  • Kristal katılar kendi içerisinde; iyonik, moleküler, kovalent ve metalik kristaller olmak üzere 4 farklı sınıfta incelenir.
  • Bu sınıfların tanecikleri arasındaki etkileşim kuvvetine göre katıların erime noktası, sertlik ve yoğunluk gibi özellikleri değişir.

a) İyonik Kristaller

  • İyonik kristali oluşturan tanecikler iyonlardır ve tanecikleri arasında iyonik bağlar bulunur.
  • İyonik bağlar kuvvetli etkileşim olduğu için, iyonik kristallerin erime noktaları çok yüksektir.
  • Katı haldeki iyonlar serbestçe hareket edemediği için iyonik kristaller elektrik akımını iletemez.
  • Ancak suda çözünen veya eritilen iyonik kristaller elektrik akımını iyi iletirler.
  • Örneğin katı tuz elektrik akımını iletemez ancak tuzlu su çok iyi bir iletkendir.

b) Moleküler Kristaller

  • Şeker veya buz gibi katılar moleküler kristallere örnektir.
  • Moleküler kristallerde moleküller arasındaki çekim kuvveti iyonik ve kovalent bağlara oranla oldukça zayıftır. Bu nedenle moleküler kristallerin erime ve kaynama noktaları düşüktür.

c) Kovalent Kristaller

  • Kovalent kristallerde tanecikler aralarında her doğrultuda kovalent bağ yapmıştır.
  • Erime noktaları çok yüksektir
  • Çok serttir ve parçalara ayırmak çok zordur.
  • Elektrik akımını iletmez

d) Metalik Kristaller

  • Metallerin değerlik elektronları hareketli bir yapıya sahip olup komşu metal atomlarının boş değerlik orbitallerine geçebilirler. Bu sırada oluşan elektron denizi içinde (+) yüklü metal iyonları (katyonlar) meydana gelir. Bu (+) yüklü iyonlar ile elektronlar arasında meydana gelen güçlü etkileşimlerden (metalik bağlardan) metalik kristaller oluşur.
  • Değerlik elektron sayısına göre erime ve kaynama noktaları değişiklik gösterir.
  • Elektrik akımını iletir.
  • Yüzeyi parlaktır ve işlenebilir katı yapısındadır.

Konu Anlatımı

Karşılaştırma

Diğer

Terimler

Bu yazı bikifi.com adresinden yazdırılmıştır. Sitemizdeki taban puan ve başarı sıralamaları bilgileri ÖSYM verileri kullanılarak tarafımızca derlenmiştir. Tercih yaparken ilgili kılavuzları incelemeniz tavsiye edilir.