Yüksek yapılı bitkilerin yapraklarında fotosentezle meydana gelen organik bileşiklerle topraktan alınan su ve suda çözünmüş maddeler, çeşitli organlara bu dokularla iletilir. İletim dokusu, yapı ve görev bakımında odun borusu (ksilem) ve soymuk borusu (floem) olmak üzere ikiye ayrılır.
Ksilem
- Diğer bir adı odun borusudur.
- Kökten alınan su ve suda çözünen minerallerin gövde, yaprak gibi kısımlara taşınmasını sağlar.
- Ksilemde taşınma, aşağıdan yukarıya doğru tek yönlüdür.
- Floem’e göre madde iletimi hızlıdır
- Cansız hücrelerden oluşur.
- Hücreler arasındaki enine zarlar eriyerek kaybolur. Böylece, ince bir boru şeklindeki odun boruları oluşur.
- Büyüme halkası oluşumunda rol alır.
- Tek çenekli bitkilerin köklerinde bulunan merkezi silindirde rastgele dizilirler. Çift çenekli bitkilerin köklerinde bulunan merkezi silindirde ise daha düzenli bir yapıda bulunur.
Floem
- Diğer bir adı soymuk borusudur.
- Fotosentez sonucu üretilen organik maddeleri yeni sürgün oluşumunda kullanmak üzere veya depo organlarında biriktirmek üzere ileten borucuklardır.
- Tek sıra halinde üst üste dizilmiş canlı hücrelerden oluşur.
- Hücreleri canlıdır.
- Madde iletimi çift yönlü fakat yavaştır.
- Tek çenekli bitkilerin köklerinde bulunan merkezi silindirde rastgele dizilirler. Çift çenekli bitkilerin köklerinde bulunan merkezi silindirde ise daha düzenli bir yapıda bulunur.
- Soymuk borularının yanında arkadaş hücreleri bulunur.
