Burdasınız: Bikifi > Lise Ders Notları > Biyoloji Ders Notları > Sindirimde Salgılanan Maddeler ve Görevleri

Sindirimde Salgılanan Maddeler ve Görevleri

Sindirimde salgılanan maddeler ve bu maddelerin kısaca görevlerini inceleyeceğiz. Sindirim sistemi ile detaylı konu anlatımlarını okumak için aşağıdaki linkleri kullanın.

  1. Hayvan Biyolojisi ve İnsan: Sindirim Sistemi – Giriş ve Çeşitleri
  2. Hayvan Biyolojisi ve İnsan: Sindirim Sistemi – Sindirim Organları
  3. Hayvan Biyolojisi ve İnsan: Sindirim Sistemi – Sindirim ve Emilim

Sindirim sisteminde salgılanan maddeleri, hormonlar, enzimler ve diğer salgılanan maddeler olmak üzere 3 ana kategoriye ayırabiliriz.

1) Hormonlar

Gastrin Hormonu: Mideden salgılanan Gastrin hormonu mideye besin geldiğinde mide salgısının oluşumunu uyarır.

Enterogastrin Hormonu: Gastrin hormonunun yaptığının tam tersini yaparak midenin öz suyu salgılamasını önler ve mide hareketlerini yavaşlatır.

Sekretin Hormonu: Sekretin hormonu, pankreası uyararak OH- iyonlarının salgılanmasını sağlar. Böylece ince bağırsağın ph seviyesini düzenler. Aynı zamanda karaciğeri uyararak safra üretimini ve salgılanmasını sağlar. Salgılan

Kolesistokinin hormonu: Kolesistokinin hormonu pankreası ve safra kesesini uyarır. Bu hormon sayesinde; pankreas sindirim enzimlerini salgılamaya, safra kesesi ise içindeki safrayı ince bağırsağa aktarmaya başlar. Pankreas, sindirimle ilgili salgılarını virsung kanalıyla onikiparmak bağırsağındaki vater kabarcığına döker.

2)Enzimler

Amilaz Enzimi: Ağızda bulunan tükürük bezleri ve ince bağırsak tarafından sentezlenir. Polisakkaritleri daha küçük yapılar olan desktrin ve maltoza parçalar. Tepkime şu şekilde gerçekleşir: Polisakkarit + Su ===amilaz enzimi===> Dekstrin + Maltoz

Pepsinojen Enzimi: Midenin gastrin hormonu tarafından uyarılmasından sonra mide hücreleri tarafından sentezlenir. Sindirim tepkimesine girebilmesi için aktifleşmesi gerekir. Aktifleşme tepkimesi “Pepsinojen enzimi (pasif) ===HCl===> Pepsin enzimi (aktif)şeklindedir. Aktifleştikten sonra proteinlerle “Protein + Su ===Pepsin enzimi===> Polipeptit tepkimesini gerçekleştirir.

Lap (renin) Enzimi: Süt çocukları sütü sindirebilmek için üretir. Çocuk büyüdükçe bu enzimin üretimi körelir. “Süt ===Lap enzimi===> Kazein” tepkimesi gerçekleşir. Tepkime sonucu ortaya çıkan kazein (hafif peynirimsi bir yapıya sahiptir) pepsin enzimiyle “Kazein + Su ===Pepsin enzimi===> Polipeptit + Aminoasit” şeklinde tepkimeye girer. 

Lipaz Enzimi: Yağların sindiriminde rol oynayan ve pankreas tarafından üretilen bir enzimdir. Yağ + Su ===lipaz enzimi===> 3 Yağ asidi + Gliserol

Nükleaz Enzimi: DNA ve RNA gibi nükleik asitlerin sindirilmesinden sorumlu olan enzimdir. Pankreas tarafından sentezlenir.

Tripsinojen Enzimi: Proteinleri sindirdiği için pasif olarak pankreas tarafından salgılanır. Enzimin aktifleşmesini ince bağırsağın salgıladığı enterokinaz enzimi sağlar – Tripsinojen (pasif) ===enterokinaz enzimi===> Tripsin (aktif). Aktifleştikten sonra başka bir protein sindirici enzim olan kimotripsinojen enzimini aktif hale getirir – Kimotripsinojen (pasif) ===tripsin enzimi===> Kimotripsin (aktif). Aktif haldeyken polipeptitleri daha küçük peptit parçalarına sindirir – Polipeptit + Su ===tripsin veya kimotripsin enzimi===> Dipeptit + Aminoasit.

Kimotripsinojen Enzimi: Protein sindirdiği için pasif olarak pankreastan salgılanır. Aktifleşmesi için tripsin enzimi gerekmektedir. Aktifleşme tepkimesi “Kimotripsinojen (pasif) ===tripsin enzimi===> Kimotripsin (aktif)” şeklindedir. Aktif haldeyken polipeptitleri daha küçük peptit parçalarına sindirir- Polipeptit + Su ===tripsin veya kimotripsin enzimi===> Dipeptit + Aminoasit.

Enterokinaz Enzimi: Sindirim sisteminde salgılanan bir enzim olmasına rağmen sindirim enzimi değildir. Sadece tripsinojen enziminin aktifleşmesinde kullanılır: Tripsinojen (pasif) ===enterokinaz enzimi===> Tripsin (aktif)

Erepsin Enzimi: İnce bağırsak tarafından üretilir ve dipeptitleri aminoasitlere parçalar. Dipeptit + Su ===erepsin eznimi===> 2 Aminoasit

Maltaz Enzimi: İnce bağırsak tarafından üretilen maltaz enzimi maltozları glikoza parçalar. Maltoz + Su ===maltaz enzimi===> 2 Glikoz

Laktaz Enzimi: İnce bağırsakta bulunan laktozları yapı taşları olan glikoza ve galaktoza parçalar. İnce bağırsak tarafından üretilir. Laktoz + Su ===laktaz enzimi===> Glikoz + Galaktoz

Sükraz Enzimi: Sükraz enzimi, sakkarozu yapıtaşlarına parçalar. İnce bağırsak tarafından üretilir. Sakkaroz + Su ===sakkaraz enzimi===> Glikoz + Fruktoz

Dekstrinaz Enzimi: İnce bağırsak tarafından üretilen dekstrinaz enzimi, ince bağırsakta bulunan dekstrinleri maltoz ve glikoza parçalar. Dekstrin + (n-1) Su ===dekstrinaz enzimi===> Maltoz + Glikoz

3) Salgılanan Diğer Maddeler

HCl: Mide tarafından pepsinojen enzimini aktifleştirmek için salgılanır. “Pepsinojen enzimi (pasif) ===HCl===> Pepsin enzimi (aktif)

Safra: Safranın içerisinde su, yağ asidi, safra pigmenti, kolesterol, safra tuzu, biluribin gibi safra pigmentleri bulunur. Safra sıvısında enzim bulunmaz. Safranın amacı büyük yağ damlacıklarını ufak yağ damlacıkları haline getirmektir. Bu sayede lipaz enzimi yağları daha hızlı sindirebilmektedir.

Konu Anlatımı

Karşılaştırma

Diğer

Terimler

Bu yazı bikifi.com adresinden yazdırılmıştır. Sitemizdeki taban puan ve başarı sıralamaları bilgileri ÖSYM verileri kullanılarak tarafımızca derlenmiştir. Tercih yaparken ilgili kılavuzları incelemeniz tavsiye edilir.