Burdasınız: Bikifi > Lise Ders Notları > Biyoloji Ders Notları > Canlılarda Enerji Dönüşümü: Oksijensiz solunum

Canlılarda Enerji Dönüşümü: Oksijensiz solunum

Monomerlerin, hücre sitoplazmasında oksijen kullanılmadan parçalanmasına oksijensiz solunum denir. Oksijensiz solunumun ilk evresi glikoliz tepkimeleridir. Glikoliz tepkimelerinin devamlılığını sağlamak için, NAD koenziminin geri dönüşümü ve glikoliz tepkimeleri sonucu ortaya çıkan pirüvik asidin ortamdan uzaklaştırılması gerektiğinden; glikoliz tepkimesine ek bir kaç tepkime daha katılır (son ürünler evresi).

oksijenli-oksijensiz-solunum

Oksijenli solunum ile oksijensiz solunum tepkimeleri

Bu tür tepkimelerde ATP kazancı azdır. Bunun sebebi; tepkimeye giren organik maddenin yapı taşlarına tam olarak parçalanmamasıdır. Tepkimeler sonucu oluşan son ürün; tepkimeye adını verir. Mesela oluşan son ürün laktik asit ise oksijensiz solunum tepkimesinin adı laktik asit fermantasyonu olur.

Glikoliz Tepkimeleri

Oksijensiz solunumda da oksijenli solunumda olduğu gibi sitoplazmada glikoliz tepkimesi gerçekleşir ve bu işlemden 2 atp kazanç sağlanmış, 2 NADH2 üretilmiş olur.

glikoliz-tepkimeleri

Son Ürünler Evresi

Bu evrede atp üretilmez veya sentezlenmez. Bu evredeki amaç zehirli olan pirüvatı daha az zararlı olan bileşiklere çevirmek ve ürettiğimiz 2 NADH2 yi tekrar kullanılacak şekilde NADH’a çevirmektir.

Bu evre oksijensiz solunum yapan canlılar arasında değişir. Şimdi örnek olarak iki fermantasyon yapan canlının son evrelerine bakalım:

1) Laktik Asit Fermantasyonu: Glikoliz evresinin sonunda oluşan piruvat, NADH2′ nin hidrojenlerini alır ve laktik aside dönüşür (NADH2 yükselgenir). 

Oksijensiz Solunum

Laktik asit fermantasyonunu bazı bakteri hücreleri (örneğin yoğurtta bulunan bakteriler) ve çizgi kas hücreleri yapar*.

*: Çizgili kas hücreleri ihtiyaç duyduğu oksijen gelmediği taktirde laktik asit fermantasyonu yapar. Oksijen oranı arttığında laktik asitleri tekrar pirüvata çevirerek oksijenli solunum yapmaya devam eder. Laktik asit yorgunluk hissi verir. Bu yüzden çizgili kas hücrelerimiz oksijensiz solunum yaparken yorgunluk hissederiz.

2) Etil Alkol Fermantasyonu: Pirüvattan bir molekül karbondioksit çıkması ve hidrojen eklenmesiyle oluşan tepkimedir. Adını oluşturduğu son ürün olan “etil alkol” den alır. Glikoliz evresinden sonra tepkimenin devamı şöyle gerçekleşir.

etil-alkol-fermantasyonu

Etil alkol fermantasyonunu Bira mayası bakterileri ve bazı bakteriler yapar. Hamurun mayalanması işleminde etil alkol fermantasyonu gerçekleşir.

etil-alkol-laktik-asit-arasindaki-farklar

Yazı serisinin devamı

  1. Canlılarda Enerji Dönüşümü: Giriş
  2. Canlılarda Enerji Dönüşümü: Oksijenli solunum
  3. Canlılarda Enerji Dönüşümü: Oksijensiz solunum (şuan okuduğunuz yazı)
  4. Canlılarda Enerji Dönüşümü: Fotosentez
  5. Canlılarda Enerji Dönüşümü: Kemosentez

Konu Anlatımı

Karşılaştırma

Diğer

Terimler

Bu yazı bikifi.com adresinden yazdırılmıştır. Sitemizdeki taban puan ve başarı sıralamaları bilgileri ÖSYM verileri kullanılarak tarafımızca derlenmiştir. Tercih yaparken ilgili kılavuzları incelemeniz tavsiye edilir.