Canlılarda Enerji Dönüşümü ve Fosforilasyon Çeşitleri

📅 06 Ekim 2015|18 Aralık 2021
Güncel
Canlılarda Enerji Dönüşümü ve Fosforilasyon Çeşitleri

Konu Özeti

Enerji kimyasal bağlar ile ATP'de depo edilir. Kimyasal tepkimeler, enerji çıkışına göre ekzergonik ve endergonik olarak ikiye ayrılır. ADP'den ATP sentezine fosforilasyon denir. Fosforilasyonun farklı canlılarda farklı türleri vardır. Bu fosforilasyon çeşitlerine ve özelliklerine değineceğiz.

Bu konuda
  • Canlılardaki enerji dönüşümünü
  • Ekzergonik ve endergonik tepkime kavramlarını
  • Fosforilasyon çeşitlerini ve canlıların enerjiyi nasıl depolayabildiğini
öğreneceksiniz.

Bu yazının giriş kısmı https://bikifi.com/biki/canlilarin-temel-bilesenleri-nukleik-asitler-atp adresindeki yazının “ATP” başlığındaki bilgileri içermektedir. Temel bilgilerde eksiklik hissederseniz https://bikifi.com/biki/canlilarin-temel-bilesenleri adresindeki yazıdan okumaya başlamanız önerilir.

Bu konu anlatım serisi; enerjinin nasıl kimyasal bağlarla ATP’de depolandığı ve bu olayın kaç şekilde gerçekleşebileceğini anlatmayı amaçlamaktadır.

Bir kimyasal tepkime sonucunda enerji açığa çıkıyorsa ekzergonik tepkime (kimyada ekzotermik tepkime denir), tepkimenin gerçekleşmesi için enerji gerekiyorsa endergonik tepkime (kimyada endotermik tepkime) denir. Ekzergonik tepkimeye örnek olarak odunun yanmasını; endergonik tepkimeye ise suyun buharlaşmasını örnek verebiliriz.

Tepkimlerin ısı alma ve verme durumuna göre incelenmesi

Bu kimyasal bilgiyi verdikten sonra biyolojiye geri dönelim. Hücrelerin yaşamsal faaliyetlerini göstermesi için enerjiye ihtiyacı vardır (çünkü yaşaması için gerçekleşen çoğu tepkimesi endotermik) . Çoğu hücre ürettiği veya dışarıdan hazır olarak aldığı organik maddeleri solunum reaksiyonlarına sokarak bir ekzotermik reaksiyon oluşturur. Bu reaksiyon sonucu açığa çıkan enerjinin bir kısmı ATP molekülüne depolanır. Daha sonra hücre enerjiye ihtiyaç duyduğunda ATP molekülünden bir adet fosfat koparılır ve enerji açığa çıkar.

ATPnin yapısı

ATP’lerde genelde 2 yüksek enerjili bağın koparılması yerine; 1 yüksek enerjili bağ koparılır ve ATP’ler ADP şeklinde hücre içinde tekrar ATP’ye dönüşmek için bekler.

atp ile adp arasındaki ilişki

ADP’den ATP sentezine fosforilasyon denir. Fosforilasyon 4’e ayırılır.

Substrat düzeyinde fosforilasyon: Bütün oksijensiz solunum çeşitlerinde ve oksijenli solunumun bir kısmında ATP üretilmesine substrat düzeyinde fosforilasyon denir. Substrat düzeyinde fosforilasyon sitoplazmada gerçekleşir. ATP verimi çok düşüktür. Bütün canlılar substrat düzeyinde fosforilasyon yapabilir.

Oksidatif fosforilasyon:  Oksijenli solunumun ETS evresinde gerçekleşir. Çok sayıda ATP üretilir. Verimi diğer fosforilasyon çeşitlerine göre çok yüksektir. Oksijenli solunum yapan canlılar oksidatif fosforilasyon yapabilir.

Fotofosforilasyon:  Fotosentez sırasında açığa çıkan enerjiyi kullanılarak gerçekleşen fosforilasyon çeşididir. Sadece fotosentez yapan canlılar fotofosforilasyon yapabilir.

Kemofosforilasyon: Kemosentez sırasında açığa çıkan kimyasal enerjiden yararlanılarak gerçekleştirilen fosforilasyon çeşididir. Sadece kemosentez yapan canlılar kemofosforilasyon yapabilir.

İnstagramdan Bikifi'yi Takip Et
Benzer İçerikler
Canlıların Temel Bileşenleri: Nükleik Asitler ve ATP
Güncel
Biyoloji

Canlıların Temel Bileşenleri: Nükleik Asitler ve ATP

İçeriğe Git
Hücre Zarı ve Madde Alışverişi
Güncel
Biyoloji

Hücre Zarı ve Madde Alışverişi

İçeriğe Git
Canlıların Ortak Özellikleri
Güncel
Biyoloji

Canlıların Ortak Özellikleri

İçeriğe Git
Sitoplazma ve Organeller
Güncel
Biyoloji

Sitoplazma ve Organeller

İçeriğe Git
Canlıların Temel Bileşenleri: Enzimler – Hormonlar – Vitaminler
Güncel
Biyoloji

Canlıların Temel Bileşenleri: Enzimler – Hormonlar – Vitaminler

İçeriğe Git
Oksijenli Solunum
Güncel
Biyoloji

Oksijenli Solunum

İçeriğe Git
Copyright © 2022 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo