Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi)

📅 13 Eylül 2022|13 Şubat 2024
Güncel
Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi)

Konu Özeti

Bir kelimenin sonu sert ünsüzlerden "p, ç, t, k" biriyle bitiyorsa ve kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geliyorsa sert ünsüzler "b, c, d, g" şeklinde yumuşar.

Bu konuda
  • Ünsüz yumuşamasını ve örneklerini
öğreneceksiniz.

Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi) Nedir?

Bir kelimenin sonu sert ünsüzlerden “p, ç, t, k” biriyle bitiyorsa ve kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geliyorsa sert ünsüzler “b, c, d, g” şeklinde yumuşar. Bu olaya ünsüz yumuşaması veya ünsüz değişimi adı verilir. Bu ses olayında zaman zaman “g”nin “ğ”ye dönüştüğü de görülür.

Örnek ile açıklamak gerekir ise;

  • p ünsüzü= b ünsüzüne,
  • ç ünsüzü = c ünsüzüne,
  • t ünsüzü = d ünsüzüne,
  • k ünsüzü = g (ğ) ünsüzüne dönüşür.

Bu ses olayı daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucunda oluşur. Fakat kelime sonunda iki ünsüz varsa da yumuşama görülebilmektedir. Dolayısıyla bu ses olayı sert ünsüzden sonra gelen ünlü harfler ile ilgili bir ses olayıdır.

Reklam

🌟 Örnek vermek gerekirse;

  • Ağaç-ı ➡ ağacı,
  • Kağıt-ı ➡ kağıdı,
  • Kalp-i ➡ kalbi,
  • Renk-i ➡ rengi,
  • Kepenk-i ➡ kepengi gibi.

📚 EK BİLGİ: Tek heceli kelimelerin bazıları ünsüz yumuşamasına uymaz.

  • saç – ım = saçım
  • kit – e = kite
  • kaç – a = kaça
  • sap – ı = sapı
  • koç – un = koçun

Yumuşamaya uğrayan tek heceli sözcüklere örnek vermek gerekirse;

  • kap-ı = kabı,
  • çok-u = çoğu,
  • dip-i = dibi,
  • harç-ı = harcı gibi.

📚 EK BİLGİ: Yabancı sözcüklerde yumuşama görülmez. Örneğin;

  • hukuk – u ➡ hukuku,
  • tabiat – ı ➡ tabiatı,
  • devlet – e ➡ devlete,
  • millet-i ➡ milleti,
  • pilot-un ➡ pilotun gibi.

Reklam

📚 EK BİLGİ: Özel isimlerin sonunda bulunan sert ünsüzler yazarken yumuşamaz, okunurken yumuşar.

  • Mehmet’i ➡ Mehmed’i şeklinde okunur.
  • Sinop’u ➡ Sinob’u şeklinde okunur.
  • Boncuk’un ➡ Boncukğ’un şeklinde okunur.

📚 EK BİLGİ: Bazı fiillerden “-t, -it” ekleri ile isim oluşturulan sözcüklerde yumuşama olmaz.

  • Kon-ut-unuz,
  • Taş-ıt-ı,
  • Ölç-üt-ü gibi.

Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi) Örnekleri

  • kapak – ı = kapağı
  • sokak – a = sokağa
  • gardırop – u = gardırobu
  • kilit – im = kilidim
  • sarkaç – ın = sarkacın
  • kulak – ım = kulağım
  • çeşit – i = çeşidi
Benzer İçerikler
Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi, Uyumu)
Güncel
Edebiyat

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi, Uyumu)

İçeriğe Git>
Ünsüz Türemesi (Ünsüz İkizleşmesi)
Güncel
Edebiyat

Ünsüz Türemesi (Ünsüz İkizleşmesi)

İçeriğe Git>
Ünsüz Düşmesi
Güncel
Edebiyat

Ünsüz Düşmesi

İçeriğe Git>
Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel)
Güncel
Edebiyat

Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel)

İçeriğe Git>
Ünlü Düşmesi
Güncel
Edebiyat

Ünlü Düşmesi

İçeriğe Git>
Ünlü Daralması
Güncel
Edebiyat

Ünlü Daralması

İçeriğe Git>
Copyright © 2024 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo