Sıfat (Ön Ad) Nedir? Sıfat Türleri Nelerdir?

📅 17 Mart 2021|27 Şubat 2022
Güncel
Sıfat (Ön Ad) Nedir? Sıfat Türleri Nelerdir?

Konu Özeti

Sıfatlar genellikle ismi niteler ve çekim eki almayan kelime türüdür. Sıfatların farklı türleri bulunmaktadır. Farklı sıfat türlerini bulabilmek için isimlere farklı sorular yöneltilmelidir.

Bu konuda
  • Sıfatların özelliklerini, türlerini ve örneklerini
öğreneceksiniz.

Sıfatlar genellikle isimlerden önce gelen, isimleri niteleyen veya belirten kelime türüdür. Sıfatlar çekim eki almazlar eğer alırlarsa sıfat türünden çıkarlar. Sıfat türleri niteleme ve belirtme sıfatları olmak üzere 2 ana başlıkta incelenir. 2 ana başlık haricinde adlaşmış sıfatlar, sıfatlarda küçültme, sıfatlarda pekiştirme, sıfatlarda derecelendirme konularını da inceleyeceğiz.

Örnek:

  • Kırmızı kalem ile küçük defterin ilk sayfasına yazı yazdık.
    • Nasıl kalem? Kırmızı kalem
    • Nasıl defter? Küçük defter
    • Hangi sayfa? İlk sayfa

Niteleme Sıfatları

Niteleme sıfatları isimlerin biçimsel özelliklerini, durumlarını niteler. Niteleme sıfatlarını bulmak için isme “Nasıl?” sorusu sorulmalıdır.

Örnekler:

  • Gri arabanın yanındaki bizim araba.
    • Nasıl araba? Gri araba
  • Arkadaşımın evinin önünde beyaz kediler var.
    • Nasıl kediler? Beyaz kediler
  • Kendime çizgili gömlek aldım.
    • Nasıl gömlek? Çizgili gömlek
  • Tatile giderken küçük çantayı da almayı unutma.
    • Nasıl çanta? Küçük çanta
  • Odanızın güzel kokusu direkt hissediyoruz.
    • Nasıl koku? Güzel koku
  • Köşeli kalemleri kullanamıyorum.
    • Nasıl kalem? Köşeli kalem

Belirtme Sıfatları

Belirtme sıfatları, isimleri işaret, sayı, soru bakımından veya belirsiz bir şekilde belirten sıfatlardır. Belirtme sıfatları işaret sıfatları, belgisiz sıfatlar, sayı sıfatları ve soru sıfatları olmak üzere 4 ana başlıkta incelenir.

İşaret Sıfatları

İşaret sıfatları, isimleri işaret yoluyla belirten sıfatlardır. “o, bu, şu, öteki, beriki” gibi kelimelerden oluşurlar. “-daki” ekiyle birlikte kullanıldıklarında yer bildirirler. İşaret sıfatlarını bulmak için isme “Hangi?” sorusunu sormalıyız.

Örnekler:

  • Şuradaki pantolonu denedim ama dar geldi.
    • Hangi pantolonu? Şuradaki pantolonu
  • Kırtasiyede gördüğüm kalem bu kalemdi.
    • Hangi kalem? Bu kalemdi
  • Öteki çekmeceye de bir bak.
    • Hangi çekmeceye? Öteki çekmeceye
  • Mehmetlerin beriki evinde dayımlar oturuyor.
    • Hangi evinde? Beriki evinde

Belgisiz Sıfatlar

Belgisiz sıfatlar, isimleri kesin bir şekilde belirtmeyen, belirsiz olan sıfatlardır. Belgisiz sıfatlara “bir, birkaç, birçok, çoğu, kimi, bazı, bütün, tüm, başka, birtakım, her, hiçbir, herhangi” gibi kelimeler örnek verilebilir. Belgisiz sıfatları bulmak için isme “Hangi?” sorusunu sormalıyız.

Örnekler:

  • Her oyuncağı kendi oyuncağı gibi sahipleniyor.
    • Hangi oyuncağı? Her oyuncağı
  • Sınıftaki bazı öğrenciler bizi hocaya şikayet etti.
    • Hangi öğrenciler? Bazı öğrenciler
  • Çoğu ülkede emekçiler hakkını alamıyor.
    • Hangi ülkede? Çoğu ülkede
  • Bu fikrime kimi insanlar katılmıyor.
    • Hangi insanlar? Kimi insanlar
  • Bütün halk sokaklara dökülecek.
    • Hangi halk? Bütün halk
  • Hiçbir veli çocuğunun düşük not almasını istemez.
    • Hangi veli? Hiçbir veli

NOT: “bir” kelimesi cümlede herhangi bir anlamında kullanılıyorsa belgisiz sıfattır ancak tek anlamında kullanılıyorsa asıl sayı sıfatıdır.

  • Bir zamanlar ben de senin gibi toydum.
    • Hangi zamanlar? Bir zamanlar (belgisiz sıfat)
  • Sınıfta derse katılmayan bir kişi var.
    • Kaç kişi? Bir kişi (asıl sayı sıfatı)

Sayı Sıfatları

Sayı sıfatları, isimleri sayıları bakımından niteleyen sıfatlardır. Sayı sıfatları kendi içinde asıl, sıra, üleştirme ve kesir sayı sıfatları olmak üzere 4’e ayrılır.

Asıl Sayı Sıfatı

Asıl sayı sıfatları belirttiği varlığın kaç tane olduğunu belirtir. Asıl sayı sıfatlarını bulmak için isme “Kaç?” sorusu sorulmalıdır.

Örnekler:

  • Eve gelirken iki limon alır mısın?
    • Kaç limon? İki limon
  • Listede yedi kişi gözüküyor.
    • Kaç kişi? Yedi kişi
  • Bana yardım etmesi için iki arkadaşını çağırman yeterli olur.
    • Kaç arkadaşını? İki arkadaşını

Sıra Sayı Sıfatı

Sıra sayı sıfatları, varlıkların sırasını belirtir. Sıra sayı sıfatlarını bulmak için isme “Kaçıncı?” sorusu sorulmalıdır.

Örnekler:

  • Listedeki 5. madde çok önemliymiş.
    • Kaçıncı madde? 5. madde
  • Seni son anda geçerek 1. sıraya yerleştim.
    • Kaçıncı sıraya? 1. sıraya
  • 2. satırın altını çiz.
    • Kaçıncı satırın? 2. satırın

Üleştirme Sıfatı

Üleştirme sayı sıfatları cümleye varlıkları paylaştırma anlamı katar. Sayılara “-ar, -er” eki getirilir. Üleştirme sayı sıfatlarını bulmak için isme “Kaçar?” sorusu sorulmalıdır.

Örnekler:

  • Mandalinalardan ikişer tane alabilirsiniz.
    • Kaçar tane? İkişer tane
  • Herkese beşer lira versek batarız.
    • Kaçar lira? Beşer lira
  • Kolilere üçer battaniye sığdırın.
    • Kaçar battaniye? Üçer battaniye

Kesir Sayı Sıfatı

Kesir sayı sıfatları belirli bir oran, kesir belirten sıfatlardır. Kesir sayı sıfatlarını bulmak için isme “Kaçta kaç?” sorusu sorulmalıdır.

Örnekler:

  • Bu sene maaşlara %10 zam olacağı söyleniyor.
    • Ne kadar zam? %10 zam
  • Bana yarım elma versen yeterli.
    • Kaçta kaç elma? Yarım elma
  • Çeyrek pasta bana fazla gelecek galiba.
    • Kaçta kaç pasta? Çeyrek pasta
  • Haklı çıkarsan sana beşte bir oranını verimim.
    • Kaçta kaç oranını? Beşte bir oranını

Soru Sıfatları

Soru sıfatları isimleri soru anlamında belirten sıfatlardır. Soru sıfatlarına “nasıl, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne kadar, ne?” örnek gösterilebilir. Cümlelerde sorulara cevap verildiğinde cevap sıfattır.

  • Turnuvada kaç takım üst tura çıkıyor?
    • Kaç takım?
  • Dışarıda ne kadar süre beklettim seni.
    • Ne kadar süre?
  • Annem tencerelere kaçar patates atsak yeterli dedi?
    • Kaçar patates?

Tüm sıfat türlerinin sorularını özetleyelim.

Niteleme SıfatlarıNasıl?
İşaret SıfatlarıHangi?
Belgisiz SıfatlarHangi?
Asıl Sayı SıfatıKaç?
Sıra Sayı SıfatıKaçıncı?
Üleştirme SıfatıKaçar?
Kesir Sayı SıfatıKaçta kaç?
Soru Sıfatlarınasıl, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne kadar, ne?

Adlaşmış Sıfat

Niteleme sıfatlarında bulunan sıfatın nitelediği ismin kullanılmadığı sıfatlara adlaşmış sıfat nedir. İsim kullanılmadığı için sıfata bazı ekler gelebilir.

Örnekler:

  • Genç insanlar konferans salonuna gelmedi.
    • Gençler konferans salonuna gelmedi.
  • Eski eşyaları yavaş yavaş toplayacağım.
    • Eskileri yavaş yavaş toplayacağım.
  • Kel adam yine koridordaydı.
    • Kel yine koridordaydı.
  • Uzun erkekleri çağırır mısın?
    • Uzunları çağırır mısın?
  • Önemli dosyaları bu akşam düzenlemeliyiz.
    • Önemlileri bu akşam düzenlemeliyiz.
  • Tabaktaki yemeği bitirmeden sofradan kalkamazsın.
    • Tabaktakini bitirmeden sofradan kalkamazsın.

Sıfatlarda Küçültme

Sıfatların anlamında küçültme için “-ce, -cik, -imsi, -imtırak” ekleri kullanılır.

Örnekler:

  • Yeşil elmaları çok seviyorum.
    • Yeşilimsi elmaları çok seviyorum.
  • Minik elleriyle ne kadar da güzel resim yapıyor.
    • Minicik elleriyle ne kadar da güzel resim yapıyor.
  • Bu soğuk havada sıcak çorba çok güzel geldi.
    • Bu soğuk havada sıcacık çorba çok güzel geldi.
  • Bu saatlerde gökyüzü turuncu renge bürünüyor.
    • Bu saatlerde gökyüzü turuncumsu renge bürünüyor.
  • Resimlerimde sarı renkleri pek kullanmıyorum.
    • Resimlerimde sarımtırak renkleri pek kullanmıyorum.

Sıfatlarda Pekiştirme

Pekiştirilmiş sıfatlar, sıfatın ilk hecesinden sonra “m, p, r, s” harflerinden biri getirilerek oluşturulur. Başka bir yöntem de sıfatı iki kere kullanmaktır.

Örnekler:

  • Kara = Kapkara
  • Mavi = Masmavi
  • Pembe = Pespembe
  • Sıcak = Sımsıcak
  • Kirli = Kipkirli
  • Dolu = Dopdolu
  • Güzel güzel şiirler yazmışsın.
  • Her yerde sarı sarı çiçekler görüyorum.
  • Bana öyle sert sert bakışlar atma.

Sıfatlarda Derecelendirme

 Sıfatları derecelendirmek için “pek, çok, daha, en” gibi kelimelerden yararlanırız.

Örnekler:

  • Senin çok fazla şarkın vardı ama hepsi silinmiş.
  • Şu dünyadaki en değerli insan sensin.
  • Daha farklı fikirlerle bize gelmelisin.
  • Sen pek güzel iltifat ediyorsun.
İnstagramdan Bikifi'yi Takip Et
Benzer İçerikler
Tamlamalar: İsim ve Sıfat Tamlamaları
Güncel
Edebiyat

Tamlamalar: İsim ve Sıfat Tamlamaları

İçeriğe Git
Zarf (Belirteç) Nedir? Zarfın Türleri Nelerdir?
Güncel
Edebiyat

Zarf (Belirteç) Nedir? Zarfın Türleri Nelerdir?

İçeriğe Git
Cümlede Anlam
Güncel
Edebiyat

Cümlede Anlam

İçeriğe Git
Zamir (Adıl) Nedir? Zamir Çeşitleri Nelerdir?
Güncel
Edebiyat

Zamir (Adıl) Nedir? Zamir Çeşitleri Nelerdir?

İçeriğe Git
Cümle Çeşitleri
Güncel
Edebiyat

Cümle Çeşitleri

İçeriğe Git
Sözcükte Anlam
Güncel
Edebiyat

Sözcükte Anlam

İçeriğe Git
Copyright © 2022 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo