Kromozomlarda Meydana Gelebilecek Değişiklikler

📅 14 Eylül 2022|31 Ocak 2023
Kromozomlarda Meydana Gelebilecek Değişiklikler

Konu Özeti

Hücre bölünmesi sırasında kromozomların birbirini eşlemesi veya birbirinden ayrılması anında bir takım sorunlardan dolayı kromozomun yapısı değişebilmektedir. Bu değişiklikler sonucunda farklı durumlar meydana gelebilmektedir.

Bu konuda
  • Otozom ve gonozom kromozomlarda ayrılmama durumunun nelere sebebiyet verdiğini
öğreneceksiniz.
Instagram Logo
Bikifi Instagram'da

Hücre bölünmesi sırasında kromozomların birbirini eşlemesi veya birbirinden ayrılması anında bir takım sorunlardan dolayı kromozomun yapısı değişebilmektedir. Bu değişiklikler sonucunda farklı durumlar meydana gelebilmektedir.

Kromozomun Yapısındaki Değişiklikler

Kromozom yapısındaki değişim, kromozomlardan parça kopması, eklenmesi ya da bir parçanın kopup 180 derece ters dönerek aynı yere bağlanmasıyla ortaya çıkar. Bu tip mutasyonlar kromozomlarda genetik bilginin değişmesine, anormal karakterlerin ortaya çıkmasına neden olur. Bazı değişiklikler canlının ölümüyle sonuçlanabilir.

Delesyon (eksilme), duplikasyon (parça eklenmesi), translokasyon (karşılıklı parça değişimi), inversiyon (180 derece dönmesi) en çok görülen kromozom yapısındaki değişikliklerdir.

Kromozom Sayısında Meydana Gelebilecek Değişiklikler

Kromozom sayısındaki değişikliklerin temelinde mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların birbirinden ayrılmaması yatar. Ayrılmama olayı hem gonozom kromozomlarda hem de otozom kromozomlarda gerçekleşebilir.

Otozom Kromozomlarda Ayrılmama

Mayoz bölünmede otozom kromozomlarda ayrılmama olayının yaşanmasıyla gerçekleşir. İnsanlarda en sık görülen down sendromudur. Down sendromu 1866 yılında keşfedilmiştir. Annenin yaşının arttıkça down sendromlu bir bebeğe sahip olunma ihtimali artar.

Annenin genellikle 21. kromozom ayrılmaz. Bunun sonucunda oluşan 2 yumurta hücresinden birisi 23+X, diğeri 21+X şeklinde bulunur. Ve oluşan bu yumurta hücreleri normal sperm hücreleriyle döllenmeye girdiklerinde aşağıdaki tablo gerçekleşir.

otozom Kromozomlarda Ayrılmama sonucunda oluşabilecek durumlar

Genellikle genetik mutasyonlar, doğumdan önce genetik danışmanlar sayesinde tespit edilebilir. Tespit yöntemlerinden birisi amniyosentez işlemidir. Bu işlemde bir enjektör ile amniyon kesesinden sıvı çekilir ve bu sıvıya testler uygulanır. Testlerin sonucuna göre bebeğin durumu netliğe kavuşur.

Gonozom Kromozomlarda Ayrılmama

Gametlerde ayrılmama sonucu aşağıdaki tablodaki gibi ihtimaller oluşur. Gametleri ayırlmamış bir dişi ile normal spermlerin eşleşmesi sonucu; klienfelter sendromu, turner sendromu ve süper dişi oluşur.

Gonozom Kromozomlarda Ayrılmama sonucunda oluşabilecek durumlar
  • Klinefelter sendromu: Bu bireyler 44+XXY=47 kromozomlu erkek bireylerdir. Bu bireylerde üreme organları ve üreme kanalları bulunur. Ancak bu bireylerin testisleri köreldiğinden sperm üretimi olmaz, kısırdır. Boyları, kolları ve bacakları uzundur. Zayıf kaslara ve ince sese sahiptir. Zekâ geriliği görülür.
  • Turner sendromu: 44+X0=45 kromozomlu dişilerdir üreme organları ve üreme kanalları olmasına rağmen yumurtalıkları körelmiştir, kısırdır. Boyları kısa, boyunları kalındır. Parmakları kısa ve küttür. Boyunlarının yanlarında deri kıvrımları vardır.
  • Süper Dişi: 44+XXX =47 kromozomlu dişilerdir. Bazıları normal görünümlü ve doğurgandır, birçoğu ise kısırdır. Zekâ geriliği görülür. 44+XYY kromozomlu erkek bireyler ise mayoz II sırasında 22+YY sperminin normal bir yumurta (22+X) döllemesiyle oluşur. Bu tip erkekler normal uzun ve zekâ bakımından daha zayıftır.
Bu yazıda bulunan terimler ayrıca anlatılmamıştır. Bu yazıdaki bir terimin ayrıca anlatılmasını istiyorsanız aşağıdaki yorum kısmından bize ulaşabilirsiniz.
Benzer İçerikler
Hayvanlarda Üreme Hücrelerinin Oluşumu
Biyoloji

Hayvanlarda Üreme Hücrelerinin Oluşumu

İçeriğe Git>
Bir Partenogenez Örneği: Arılarda Üreme
Biyoloji

Bir Partenogenez Örneği: Arılarda Üreme

İçeriğe Git>
Bakterilerde Üreme ve Sınıflandırma
Biyoloji

Bakterilerde Üreme ve Sınıflandırma

İçeriğe Git>
Konjugasyon
Biyoloji

Konjugasyon

İçeriğe Git>
Tek Hücreliden Çok Hücreliye Geçiş
Biyoloji

Tek Hücreliden Çok Hücreliye Geçiş

İçeriğe Git>
Bilimsel Yöntem: Hipotez, Teori ve Kanun
Biyoloji

Bilimsel Yöntem: Hipotez, Teori ve Kanun

İçeriğe Git>
Copyright © 2024 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo