Hareket ile İlgili Temel Terimler

📅 04 Mayıs 2020|08 Eylül 2022
Güncel
Hareket ile İlgili Temel Terimler

Konu Özeti

Hareket ve kuvvet kavramlarını anlamak için temel terimleri anlamak oldukça önemlidir. Aynı zamanda üç farklı hareket şekli vardır ve bunlar; doğrusal hareket, dönme hareketi ve titreşim hareketidir.

Bu konuda
  • Hareket çeşitlerini ve hareketle ile ilgili temel kavramları
  • Alınan yol ile yer değiştirmenin farkını
  • Sürat ve hız arasındaki farkı
öğreneceksiniz.

Bir cisim, sabit kabul edilen bir noktaya göre zamanla yer değiştiriyorsa, bu cisme hareket ediyor denir ve bu noktaya referans nokta denir.

Sayı doğrusundaki 0 noktasını referans noktası kabul edilirse artı tarafa doğru giden hareketlilere pozitif eksi tarafa doğru giden hareketlilere de negatif yönlü denir.

Hareket çeşitleri

Üç farklı hareket şekli tanımlayabiliriz. Bunlar; doğrusal hareket, dönme hareketi ve titreşim hareketidir.

  • Doğrusal Hareket: Bir boyutlu öteleme hareketidir. Otomobil ve trenin hareketi buna örnektir.
  • Dönme Hareketi: Sabit bir nokta etrafında çember çizerek hareket eden cisimler dönme hareketi yapmaktadır. Örneğin; vantilatör, dönme dolap.
  • Titreşim Hareketi: Cisim sabit zaman aralığında sabit mesafeler arasında gidip gelme hareketi yapıyorsa titreşim hareketi yapıyor demektir. Örneğin; saat sarkacı.

Hareketle İlgili Kavramlar

Hareket bir sayı doğrusu üzerinde kabul edilerek aşağıdaki kavramlar açıklanmıştır.

Konum

Bir hareketlinin başlangıçta seçilen bir noktaya olan uzaklığına denir.

  • Başlangıç noktasından cisme yönlendirilen doğru parçasına konum vektörü denir.
  • ile gösterilir.
  • Vektörel bir büyüklüktür.
  • Birimi km, m, cm dir. SI birim sisteminde m dir.

Bir cisim önce pozitif yönte hareket edip sayı doğrusunda +3 noktasına ilerler ise (konum vektörünün büyüklüğü) 3 olur daha sonra ikinci bir hareket olarak ters yönde ilerleyip -5 noktasına kadar ilerler ise konum vektörü başlangıç noktasına göre hesaplandığı için -5 olur. Konum cismin bulunduğu noktayı anlatır.

Yer Değiştirme

Bir cismin harekete başladığı noktadan, son vardığı noktaya doğru çizilen düz çizgi (doğrusal uzaklık) hareketin yer değiştirme vektörüdür. Başlangıç konumu ve son konum arasındaki farka () yer değiştirme denir.

  • Δx ile gösterilir.
  • Birimi metredir.
  • Vektörel bir büyüklüktür.

Üstte verdiğimiz örnekten yola çıkarak +3 konumundaki cisim -5 konumuna gider ise mutlak değer içinde son konumdan ilk konumu çıkararak yer değiştirme hesaplanır.

|(-5)-3|=8 m

Alınan Yol

Cismin hareketi boyunca çizdiği yörüngenin uzunluğuna alınan yol denir.

Dikkat! Hareketli bir araç aşağıdaki 1.yoldaki gibi aynı doğrultuda hareket etmiyor ise alınan yol ve yer değiştirme farklı olur.

Alınan yol ile yer değiştirme arasındaki ilişki
  • Şekilde K noktasındaki bir araç L noktasına ilk yoldan giderse 1000 m yol alırken yer değiştirmesi 200 m dir.
  • İkinci yoldan giderse yol 200 m ve yer değiştirmesi de 200 m dir.

Sürat

Bir hareketlinin birim zamanda aldığı yola denir.

  • Skaler bir büyüklüktür.
  • Bir aracın Δt zamanda aldığı yol x ise sürat= olur.
  • SI birimi m/s’dir. Bununla birlikte km/h veya cm/s gibi birimlerde kullanılır.

Hız

Bir hareketlinin birim zamanda yaptığı yer değiştirmeye denir.

  • Vektörel bir büyüklük olup ile gösterilir.
  • Birimi km/h, m/s, cm/s dir.
  • Bir aracın Δt zamanda yaptığı yer değiştirme Δ ise hızı olur.

Dikkat!

Cismin hareketi aynı doğrultuda değil ise yer değiştirme ve alınan yol farklı olur demiştik. Bu sebepten dolayı iki farklı hızdan söz edebiliriz.

  • Yer değiştirmenin zamana oranı hız veya ortalama hız olur ve vektöreldir.
  • Alınan yolun zamana oranı ise sürattir ve skalerdir.

Örnek Soru

Bir araç batıya doğru 80 km gidiyor ve daha sonra güneye 60 km yol alıyor. Bu araç hareketini 2 saatte tamamladığına göre aracın ortalama hızını ve süratini hesaplayınız.

Çözüm

Ortalam hız = yer değiştirme/zaman demiştik. Aracın yer değiştirmesi oluşan üçgenden hesaplanır.

  • yazılır ise = 100 km bulunur.
  • formülünde değerler yerine yazılırsa v=100/2 = 50 km/saat bulunur.

Sürat= demiştik. Aracın aldığı yollar toplanarak toplam yol hesaplanır ve formülde değerler yazılıp sürat bulunur.

  • 80+60=140 km
  • Sürat=140/2=70 km/saat

İnstagramdan Bikifi'yi Takip Et
Benzer İçerikler
Newton’un Hareket Yasaları
Güncel
Fizik

Newton’un Hareket Yasaları

İçeriğe Git
İtme ve Çizgisel Momentum
Güncel
Fizik

İtme ve Çizgisel Momentum

İçeriğe Git
Vektörler
Güncel
Fizik

Vektörler

İçeriğe Git
Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket
Güncel
Fizik

Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket

İçeriğe Git
Düzgün Çembersel Hareket
Güncel
Fizik

Düzgün Çembersel Hareket

İçeriğe Git
Basit Harmonik Hareket
Güncel
Fizik

Basit Harmonik Hareket

İçeriğe Git
Copyright © 2022 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo