Sabit İvmeli Hareket

📅 11 Aralık 2021|08 Eylül 2022
Güncel
Sabit İvmeli Hareket

Konu Özeti

Hızdaki değişimi ivme olarak adlandırdığımız kavram sağlar. İvme pozitifse ölçülen cisim hızlanmakta, ivme negatifse ölçülen cisim yavaşlamaktadır.

Bu konuda
  • İvme kavramını ve ivmenin birimini
  • İvme değişimine göre son hızı ve anlık hızı hesaplamayı
öğreneceksiniz.

Hareketlinin birim zamandaki hız değişimine ivme denir.

  • ile gösterilir.
  • Vektörel bir büyüklüktür.
  • Birimi ‘dir.
  • Hızda bir değişim var ise ivme vardır. Hız değişmiyorsa ivme yoktur. İvme sabit ise hız düzgün değişiyordur.
  • İvme bir saniyede hıza eklenen ya da hızdan çıkarılan değeri gösterir. Bir cismin ivmesi +2 ise, cismin hızı her saniye 2 şer, 2 şer artıyordur ya da 2 şer, 2 şer azalıyordur.

Hareketlinin hızı eşit zaman aralığında eşit olarak değişiyor ise bu tür hareketlere sabit ivmeli hareket denir. Daha iyi anlamak için aşağıdaki grafiği inceleyelim:

  • Cismin hızı sabit olarak arttığı görülür yani ivme sıfır değildir ve sabittir.
  • Cisim eşit zaman aralığında eşit olmayan yer değiştirme yapar yani ivme sıfır değildir.

Hız-zaman grafiği şekildeki gibi olan cismin ivme-zaman grafiği aşağıdaki gibi olur. İvme-zaman grafiğinin altında kalan alan ise hız değişimini verir.

Sabit ivmeli harekette hız-zaman ve ivme-zaman grafikleri

Sabit ivmeli hareketi ile ilgili kafa karışıklığını gidermek için aşağıdaki koşullar çerçevesinde daha ayrıntılı inceleyelim:

|Vilk|< |Vson| koşulunda

Hareket düzgün hızlanan doğrusal harekettir.

  • Cismi sayı doğrusu üzerinde düşündüğümüzde pozitif yönde ilerliyor ise ivme pozitif değer alır. Yani cisim pozitif yönde hız artışı göstermiş ise cismin hızına 1 sn içinde eklenen değer pozitif olmalıdır.
  • Cisim negatif yönde ilerliyor ise ve son hızın mutlak değeri ilk hızdan büyük ise ivme negatif değerlidir. Çünkü negatif yöndeki bir araç 1 saniye sonra negatif yönde daha hızlı ise ivmesi negatif yönde olur.
+ ve - yönde düzgün hızlanan araçların hız - zaman ve ivme - zaman grafikleri

|Vilk|> |Vson| koşulunda

Hareket düzgün yavaşlayan doğrusal harekettir.

  • Cisim pozitif yönde ilerliyor ise ivme negatif işaretli olur.
  • Cisim negatif yönde ilerliyor ise ivme pozitif işaretli olur.
+ ve - yönde düzgün yavaşlayan araçların hız - zaman ve ivme - zaman grafikleri

Örnek

Bir aracın zamanla ivmesindeki değişimin grafiği

Durmakta olan bir araç harekete geçerek yukarıdaki ivme-zaman grafiği şeklinde hareket etmektedir. Bu aracın 20 saniye sonunda hızı kaçtır?

Çözüm

İvme-zaman grafiğinde ivmenin altında kalan alan bize hızdaki değişimi verecektir. Bütün zaman aralıklarındaki hız değişimini bularak bir hız-zaman grafiği oluşturabiliriz. Hız-zaman grafiğinin sonu bize aracın son hızını verecektir.

  • 0-5 saniye: 4×5=20
  • 5-10 saniye: 8×5=40
  • 10-15 saniye: 0x5=0
  • 15-20 saniye: -10×5=-50

Zaman aralıklarına göre hızdaki değişimleri yukarıda bulduk. Hız-zaman grafiğini çizecek olursak ilk 5 saniyede hızın 0’dan 20’ye çıktığını görüyoruz. Sonraki 5 saniyede hız 40 daha artarak 60’ı bulur. Bundan sonra 5 saniye aynı hızda devam etmiş. Son 5 saniyede ise yavaşlayan bir hareket yaparak hızını 50 düşürmüş. Böylece hızı 60’ken 50 azalınca 10’a düşecektir.

Bir aracın zamanla hızında gerçekleşen değişimin grafiği

Grafikte de gördüğümüz gibi aracın son hızı 10 m/s dir.

İnstagramdan Bikifi'yi Takip Et
Benzer İçerikler
Newton’un Hareket Yasaları
Güncel
Fizik

Newton’un Hareket Yasaları

İçeriğe Git
Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket
Güncel
Fizik

Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket

İçeriğe Git
Basit Harmonik Hareket
Güncel
Fizik

Basit Harmonik Hareket

İçeriğe Git
Düzgün Çembersel Hareket
Güncel
Fizik

Düzgün Çembersel Hareket

İçeriğe Git
Aynalar
Güncel
Fizik

Aynalar

İçeriğe Git
Elektrik Yükleri
Güncel
Fizik

Elektrik Yükleri

İçeriğe Git
Copyright © 2022 Bikifi
Star Logo
tiktok Logo
Pinterest Logo
Instagram Logo
Twitter Logo