1. Bikifi
  2. Lise Ders Notları
  3. Türk Dili ve Edebiyatı Ders Notları
  4. Efsane Türünün Özellikleri

Efsane Türünün Özellikleri

Efsane, toplumların insanları, nesneleri, mekanları, sırrını çözemedikleri olayları, korktuklarını efsaneleştirip ağızdan ağza, nesilden nesle aktarmasıyla oluşan anonim halk edebiyatı türlerinden biridir.

Efsane Özellikleri

  • Anonim halk edebiyatının ürünlerindendir.
  • Doğaüstü olaylar vardır.
  • Efsanede anlatılan kişilerin olağanüstü güçleri vardır.
  • Bazı mekanlar, kişiler kutsallaştırılır.
  • Dini motifler ve tarihten izlere çokça rastlanır.
  • İnandırıcı özellikleri mevcuttur.
  • Genellikle konuşma diliyle aktarılmışlardır.
  • Efsaneler kısadır.
  • Efsanelerin kalıplaşmış kuralları yoktur.
  • Dini konulardaki efsanelerin eski adı menkıbedir.
  • Efsanelerde halkın çaresizliği, umutları, özlemleri, korkuları diğer türlerden daha kolay fark edilir.

Efsanelerin Oluşumu

  • Efsanelerin oluşumu, efsanelerin köklerinde saklıdır.
  • Efsanenin kökleri:
    • Mitolojik kökler
    • Tarihi kökler
    • Dini kökler
    • Fantastik kökler
  • Bu köklerin hepsi bir efsanede yer almayabilir.
  • Efsanenin köklerinde inançlara sıkça rastlanır. Ayrıca hayal ürünleri de yer alır.
  • Halkın esrarengiz bulduğu olaylar, korktukları mekanlar veya insanlar efsanelerin oluşumunda büyük rol oynamıştır.
  • Bazı tarihi olaylar halkın abartması ile efsaneleri ortaya çıkartmıştır.

Efsanenin Toplumsal İşlevleri

  • Geleneklerimize sahip çıkmamızda yardımcı olurlar.
  • Toplumu yönlendirir ve topluma iyilik yapmayı aşılar.
  • Efsanenin geçtiği yerlere farklı açılardan bakmamızı sağlar.
  • Efsanede anlatılan yerin çevresinde yaşayan insanlara motivasyon ve güç verir aynı zamanda kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar.

Türk Efsaneleri (Halk Efsaneleri)

  • Karacaoğlan Efsanesi
  • Ay Atam Efsanesi
  • Tufan Efsanesi
  • Albat Dağı Ejderhası
  • Suzan (Suzi) ve Kırk Azizler Dağı
  • Şah-ı Meran (Şahmeran) 
  • Kız Kulesi (Battal Gazi)
  • Yabangülü (Ege’de Bir Çingene Efsanesi)
  • Karacadağ
  • Malhan Hazinesi
  • Pamukkale Travertenleri
  • Anavarza Efsanesi
  • Ali Göl Efsanesi
  • Balıkesir Efsanesi
  • Sarıkız Efsanesi
  • Kerem ile Aslı Efsanesi
  • Ferhat ile Şirin Efsanesi
  • Leyla ile Mecnun Efsanesi
  • Uygur Efsanesi
  • Göktürk Efsanesi

Diğer Edebi Yazı Türleri Konu Listesi

  1. Tutanak
  2. Dilekçe
  3. Tiyatro
  4. Geleneksel Tiyatro
  5. Modern Tiyatro
  6. Efsane