1. Bikifi
  2. Hukuk Ders Notları
  3. [İcra İflas Hukuku] Genel Haciz Yoluyla Takip 3 # Ödeme Emrine İtiraz

[İcra İflas Hukuku] Genel Haciz Yoluyla Takip 3 # Ödeme Emrine İtiraz

1 – Ödeme Emrine İtiraz Edilmemesi

  • Borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 GÜN içerisinde itiraz etmezse takip kesinleşir. Süresi içinde itiraz edilmeyen ödeme emri ile takip hukuku bakımından alacağın varlığına karine teşkil eder.
  • Süresi içinde itiraz etmeyen borçlu aynı süre içinde borcunu ödemesi veya mal beyanında bulunması gerekir. Borçlu bu sürede borcunu öderse artık takibe devam edilmez.
  • Borçlu borcunu ödemez, mal beyanında bulunmaz veya yanlış beyanda bulunursa, mal beyanında bulunmamaktan veya yalan beyanda bulunmaktan dolayı alacaklının şikayeti üzerine cezalandırılır.

2 – Ödeme Emrine İtiraz Edilmesi

  • Borçlu ödeme emrine itiraz etmek istiyorsa bunu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde icra dairesine yapmalıdır.İtiraz üzerine takip yapılan itiraz bertaraf edilene kadar durur.

a. İtiraz Sebepleri

  • İtiraz sebepleri maddi hukuktan veya takip hukukundan kaynaklanabilir. Maddi hukuktan kaynaklanan itiraz sebepleri alacağa yöneliktir. Takip hukukuna yönelik itirazlar ise daha çok alacaklının takip yapma yetkisinin bulunmadığına yönelik itirazlardır.
  • İcra memurunun kendiliğinden dikkate alması gereken hususlar yönünden şikayet edilebilir. İtiraz ise ancak icra memurunun kendiliğinden dikkate alamayacağı hususlar üzerinden gerçekleşebilir.
  • İcra dairesinin yetkisine itiraz, aciz vesikası verilmiş borçlunun yeni mal iktisap etmediği yönündeki itirazlar takip hukukundan kaynaklanan itirazlardandır.
  • İtiraz sebepler ileri sürülmesi bakımından ise imzaya itiraz ve borca itiraz olarak ikiye ayrılır.
  • Alacaklının bir adi senede dayanarak takip yaptığı durumlarda, borçlu bu senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde itiraz ederse bu imzaya itirazdır.Resmi senetlerde bu yönden bir itiraz mümkün değildir.Resmi senette olan imzaya karşı ise genel mahkemede bir sahtelik davası açılmalıdır. (Menfi tespit davası)
  • Borçlu imzaya itirazını açıkça belirtmelidir. Aksi takdirde imzayı kabul etmiş sayılır.
  • Borçlu aynı anda hem imzaya hem de borca itiraz edebilir. Bu itirazların birbiriyle çelişmemesi ö Çelişme söz konusu olursa itiraz sadece imzaya itiraz olarak değerlendirilmelidir.
  • İmzaya itiraz dışındaki diğer tüm itirazlar borca itiraz niteliğindedir.Yalnız yetki itirazında bulunuluyorsa bu da borca itiraz olarak değerlendirilecektir.
  • Borçlu itirazında sebep bildirmek zorunda değildir. Ancak borçlu bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı olup bunları daha sonra değiştirip genişletemez. Bu durum icra dairesi ve mahkemesinde geçerli olup itirazın iptali için genel mahkemelerdeki yargılamalarda geçerli değildir.
  • Borçlu sebep bildirmeden sadece itiraz ettiyse, takip adi bir senede dayanıyorsa, bu durumda senetteki imzayı ikrar etmiş sayılır, sonradan imzayı inkar edemez.Borçlu sebep bildirmemişse sadece senet metninden anlaşılan itiraz sebeplerini ileri sürecektir.

b. İtirazın İleri Sürülmesi

  • Borçlunun itiraz edebilmesi için ödeme emrinin kendisine tebliğ edilmiş olması gerekir. Ödeme emri gönderilmeden yapılan itiraz geçersizdir. Ancak borçlu takip numarasını biliyorsa ve takip başlatılmış ancak ödeme emri eline ulaşmamış ise yine itiraz edebilir. Takip başlatılmadan yapılan itiraz ve icra dairesi yerine icra mahkemesine yapılan itirazlarda geçersizdir.
  • İtiraz ödeme emrini gönderen icra dairesine yapılır. Ancak borçlu bulunduğu yer icra dairesine takibin başlatıldığı icra dairesine gönderilmek üzere, masrafları borçlu tarafından karşılanmak üzere itiraz edebilir. Alınan masraflar derhal yetkili icra dairesine itiraz ile birlikte gönderilir. Alınmayan masraftan icra memuru şahsen sorumludur.
  • Takibin yapıldığı yer dışındaki icra dairesi memuru giderleri almadan işlemi yerine getirmemelidir. Masrafların giderilmesi için gerekirse borçluya süre verilmeli fakat yine yerine getirilmiyorsa itiraz reddedilmelidir.
  • İtiraz dilekçe ile veya sözlü olarak yapılabilir, daha sonra tutanağa geç Borçludan bu konuda bedel alınmaz ve itiraz ettiğine dair bir belge verilir.
  • Borçlu borcu bir kısmına itiraz ediyorsa bu kısmı açıkça borç miktarı ile birlikte belirtmelidir. Aksi takdirde itiraz yapılmamış sayılır ve takip kesinleşir. İtirazdan itiraz edilen kesim anlaşılıyor olmalıdır.
  • Takip talebine itiraz eden borçlu veya vekili, borçluya ait yurt içinde bir adresi itirazla birlikte bildirmek zorundadır. İtiraz eden borçlu veya vekili eğer yurt içinde adres göstermiyorsa kendilerine icra memuru tarafından süre verilerek adres göstermeleri istenir. Süresi içinde yurt içinde adres bildirmezse, borçlunun itirazı kabul edilmez.
  • Takip talebi borçluya yurt içinde tebliğ edilmiş ise itiraz kabul edilir. Borçlu daha sonra adres değiştirmiş olsa da yurt içinde adres gösterme zorunluluğu devam etmektedir.Yurt içinde adres tespit edilemezse, takip talebinde gösterilen adrese çıkarılacak tebligat, borçlunun kendisine yapılmış sayılır.
  • İcra dairesi üç gün içinde, bu itirazı alacaklıya bildirir.
  • Borçlu itirazından her zaman vazgeçebilir veya borcunu ödeyebilir, ancak vazgeçmenin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.

c. İtiraz Süresi

  • Ödeme emrine itiraz etmek isteyen borçlu ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 GÜN içinde ödeme emrine itiraz etmelidir. İcra memuru itirazın süresinde olup olmadığını kendiliğinden inceler. Borçlu süre dolmadan itirazı olmadığını bildirirse takip kesinleşir, bundan sonra itiraz süresi içinde itiraz edilse bile itiraz edemez.
  • Süre içinde itiraz eden borçlu, itiraz ettiği alacak miktarını arttırabilir veya imzaya itiraz etmemişse imzaya da itiraz edebilir.
  • Borçlu birden fazla ise her bir borçluya ayrı ayrı ödeme emri düzenleneceğinden ödeme emine itiraz her borçluya tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar.
    • Madde 62 – İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan masraftan memur şahsen sorumludur.
    • Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeye göre alacaklının yatırdığı avanstan karşılanmak suretiyle üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir. Borçlu veya vekili, dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere borçluya ait yurt içinde bir adresi itirazla birlikte bildirmek zorundadır. Adresini değiştiren borçlu yurt içinde yeni adres bildirmediği ve tebliğ memurunca yurt içinde yeni adresi tespit edilemediği takdirde, takip talebinde gösterilen adrese çıkarılacak tebligat borçlunun kendisine yapılmış sayılır. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısman cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır. Aksi takdirde itiraz edilmemiş sayılır. 
    • Borçlu takibin müstenidi olan senet altındaki imzayı reddediyorsa, bunu itirazında ayrıca ve açıkça beyan etmelidir. Aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı kabul etmiş sayılır.
    • Borçluya, itiraz eylediğine dair bedava ve pulsuz bir belge verilir.
    • Madde 63- İtiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında, itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez.
    • Madde 64 – İtiraz, alacaklıya mahsus ödeme emri nüshasına kaydedilir. İtiraz vakı olmazsa bu husus dahi işaret olunur. Bu nüsha itirazdan sonra veya itiraz müddetinin bitmesi üzerine alacaklıya verilir.

d. Gecikmiş İtiraz

  • İtiraz süresinin kesin olması kuralının istinası gecikmiş itirazdır. Borçlu kusuru olmaksızın bir engel sebebiyle süresinde ödeme emrine itiraz edemezse bu itirazını sonradan yapabilir.
  • Kanuni temsilci bu imkandan yararlanabilir ancak borçlunun vekili bu imkandan yararlanamaz.
  • Gecikmiş itiraz, icra dairesinin bulunduğu yer icra mahkemesine borçlunun haczedilmiş malları paraya çevrilinceye kadar, engelin ortadan kalktığı günden itibaren 3 GÜN içinde yapılmalıdır. Borçlu hem engel durumunu hem de itirazını icra mahkemesine bildirmelidir.
  • Gecikmiş itirazın haklı olup olmaması incelenmeden takip kendiliğinden durmaz. Borçlunun itirazını süresinde yapmamış olmasının kendi kusurundan kaynaklanmadığı dilekçe ve eklerden anlaşılıyorsa mahkeme icranın durdurulmasına karar verebilir. Mahkeme gerekli görürse incelemeyi duruşmalı olarak yapabilir ve her türlü delilden yararlanabilir.
  • Borçlunun gecikmiş itirazı kabul edilmezse takip devam eder. Mazeret kabul edilirse icra takibi durur.Borçlunun malları haczedilmiş ise mazeretin kabul kararının tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 7 GÜN içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir ve genel mahkemede itirazın iptali davası açmalıdır, aksi halde haciz kalkar.
  • Alacaklı mazeretin kabulü ile duran takibe devam edilmesi için itirazın kaldırılması yönünde tercihte bulunursa, bu tercihini mazeretin kabulüne karar verilen mahkemede duruşma esnasında sözlü olarak iletir. Mahkeme söz konusu talebi inceler. Alacaklı mahkeme esnasında bu talebini dile getirmese bile 6 AYLIK süre içinde itirazın kaldırılması veya 1 YILLIK süre içinde iptali yoluna başvurabilir.
  • Usulsüz tebligat durumunda, gecikmiş itiraz yoluna başvurulamaz.
    • Madde 65 – Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise paraya çevirme muamelesi bitinceye kadar itiraz edebilir.
    • Ancak borçlu, maniin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösterir delillerle birlikte itiraz ve sebeplerini ve müstenidatını bildirmeye ve mütaakıp fıkra için yapılacak duruşmaya taallük eden harç ve masrafları ödemeye mecburdur.
    • İtiraz üzerine icra mahkemesi ancak gecikme sebebinin mahiyetine ve hadisenin özelliklerine göre takibin tatilini tensip edebilir. İcra mahkemesi, tetkikatını evrak üzerinde yapar. Lüzumu halinde iki tarafı hemen davetle mazeretin kabule şayan olup olmadığına karar verir. Duruşmaya karar verilmemesi halinde borçludan alınan masraflar kendisine iade olunur.
    • Mazeretin kabulü halinde icra takibi durur. Aynı celsede alacaklı itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da istiyebilir.Bu takdirde tahkikata devam olunarak gerekli karar verilir.
    • Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa mazeretin kabulü kararının tefhim veya tebliği tarihinden itibaren alacaklı yedi gün içinde, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemez veya aynı süre içinde 67 nci maddeye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar.

e. İtirazın Sonuçları

  • Süresinde ve usulüne uygun olarak yapılan bir itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Gecikmiş itirazda ise mazeretin kabulüyle takip durur.
  • Ödeme emrine itiraz eden borçlu mal beyanında bulunmak zorunda değildir.
  • Kısmi itirazda bulunulmuş ise, borcun kabul edilen kısmı için takip kesinleşir ve durmaz, itiraz edilen kısım için takip durur.
  • İtiraz üzerine duran takip için itirazın giderilmesi gerekecektir. Bu kanunumuzda iki yolla öngörülmüştür:
    • İtirazın iptali davası
    • İtirazın kaldırılması
  • İcra takibi madde 68′ deki belgelere dayanıyorsa alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep edebilir. Alacak bu belgelere dayanmıyorsa alacaklı itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvuramaz, itirazın iptali talebiyle genel mahkemede dava açmalıdır.
  • İtirazın iptali davası, takip hukukuna özgü olup genel hükümlere göre genel mahkemelerde açılan davadır.
  • İtirazın kaldırılması ise takip hukuku içinde düzenlenmiş hüküm ve sonuçlarını sadece takip içinde doğuran, ancak alacaklı da belirli belgeler varsa başvurulabilecek daha kısa ve basit bir yoldur.
  • Dava veya itirazın kaldırılması yargılaması devam ettikçe bir yıllık haciz isteme süresi işlemez.
  • Alacaklı her iki yolda da borçlunun itiraz ettiği alacağın varlığını ispat etmek zorundadır.
    • Madde 66 – Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur. Borçlu itirazında imzayı reddetmişse alacaklı derhal icra dairesinden tatbike medar imzaların celbini isteyebilir.

İcra İflas Hukuku Ünitesi Konu Anlatım Serisi