Burdasınız: Bikifi > Hukuk, Konu Anlatımları > [Borçlar Hukuku] Temsil 1

[Borçlar Hukuku] Temsil 1

Temsil, bir kimsenin temsilci sıfatıyla diğer bir kişi adına hukuki işlem yapmasıdır. Temsil hukukumuzda her alanda mümkün kılınmamıştır. Özellikle miras ve aile hukukunda kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar üzerinde temsil ilişkisi kısıtlanmıştır. Haksız fiillerde de temsil ilişkisi söz konusu olmaz.

A. DOLAYLI TEMSİL

Temsilcinin yaptığı hukuki işlemi kendi adına veya temsil edilen hesabına yapması durumunda dolaylı temsil söz konusu olur. Yapılan hukuki işlemden doğan alacak ve borçlar önce temsilciye geçer. Sonradan temsilci bu hak ve borçları alacağın devri usulüne göre temsil edilene devreder.

B. DOĞRUDAN DOĞRUYA TEMSİL

Temsilcinin yaptığı hukuki işlemden doğan hak ve borçların doğrudan doğruya temsil edilene geçmesi söz konusu ise doğrudan doğruya temsilin varlığından bahsedilebilir. Temsilci yani mümessil, temsil edilen adına yaptığı işlemlerden doğan hakları iktisap etmez, borçlardan da sorumlu değildir.

1- ŞARTLARI

a. Temsil Yetkisi

Temsilci, temsil edilen adına hukuki işlem yapmaya yetkili olmalıdır. Bu yetki bir hukuki işlem ile sağlanabilir veya kanundan doğabilir. Başkası adına işlem yapan kişinin yetkisi yoksa, temsil edilen, adına yapılan hukuki işlemle bağlı değildir.

b. İşlemin Temsil Edilen Adına Yapılması

Temsilci hukuki işlemi temsil edilen adına yapmak niyetiyle hareket etmeli ve işlemi temsil edilen adına yaptığını karşı tarafa bildirmelidir. Temsilci, temsil edilen adına yapmak niyetiyle hareket etmekle birlikte işlemi yaparken başkasını temsil ettiğini karşı tarafa bildirmemişse, sözleşmeden doğacak alacak ve borçlar temsilciye yükletilir.

İSTİSNA: Aşağıdaki iki durumda temsilci sözleşmeyi yaparken temsil edilen adına işlem yaptığını bildirmese dahi sözleşmeden doğan alacak ve borçlar doğrudan doğruya temsil edilene ait olacaktır:

  • Diğer taraf söylenmemiş olmasına rağmen, bir temsil ilişkisinin bulunduğunu durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyorsa,
  • Diğer taraf için, temsilciyle veya temsil edilenle işlem yapmanın farkı yoksa.

2- SONUÇLARI

  • Temsilcinin başkası adına işlem yapabilmesi için ayırt etme gücüne sahip olması şarttır. Fakat temsilci işlem ile borç altına girmediğinden tam ehliyet aranmamıştır.
  • Temsilci sözleşmeyi yaparken esaslı yanılmaya düşmüşse veya aldatma, korkutma etkisiyle sözleşmeyi yapmışsa, temsil edilen sözleşme ile bağlı değildir. Temsil edilen bu durumda sözleşmeyi feshedebilir.
  • Hakkın iktisabı için iyi niyet aranan hallerde temsilcinin iyi niyetli olması gerekir. Temsil edilen hukuki işleme dolaylı yoldan katılmışsa temsil edileninde iyi niyetli olması şarttır.
  • Hukuki işlemin geçerliliği için şekil şartı söz konusu ise, temsilci bu sıfatını belirterek kendi imzasını atmalıdır.

KANUNDA

  • MADDE 40- Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar. Temsilci, hukuki işlemi yaparken bu sıfatını bildirmezse, hukuki işlemin sonuçları kendisine ait olur. Ancak, karşı taraf bir temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyor ya da hukuki işlemi temsilci veya temsil olunandan biri ile yapması farksız ise, hukuki işlemin sonuçları doğrudan doğruya temsil olunana ait olur. Diğer durumlarda alacağın devri veya borcun üstlenilmesine ilişkin hükümler uygulanır

Yayınlanma tarihi: 5 Aralık 2018
Son güncellenme tarihi: 26 Kasım 2018
Bikifi'ye ulaşın:
Bu yazı bikifi.com adresinden yazdırılmıştır. Sitemizdeki taban puan ve başarı sıralamaları bilgileri ÖSYM verileri kullanılarak tarafımızca derlenmiştir. Tercih yaparken ilgili kılavuzları incelemeniz tavsiye edilir.